Bilmeyince kavrayamıyor,
Kavrayamayınca idrak edemiyoruz.
Dilucu sınır kapısı da bilmediğimiz için idrak edemediklerimizdendir.
Niçin Dilucu?
Birkaç yıl önce Kars Ticaret Odası Başkan vekili Zekeriya Demiral, Nahcivan ziyaretinde tanıştığı doktor Dilber Tehmezbeyova ile sohbet ederken söz dönüp dolaşıp Atatürk’e geliyor ve şu tarihi bilgiyi veriyor.
Azerbaycan ve Nahcivan’in Atatürk’e minnet borcu vardır. Dil ucu ile bizi büyük felaketlerden kurtardı.
İran şah’ı Rıza Pehlevi 1934 yılında tam 27 gün süren Türkiye ziyaretinde Atatürk tarafından muhteşem bir misafirperverlikle ağırlandı.
Iğdır’dan giriş yaparak Karadeniz, Ege, Akdeniz dahil bütün Türkiye’yi karış karış gezdi.
Kurulan fabrikalar hakkında notlar aldı, gözlemler yaptı.
İran Şahı kısa süre içerisinde kalkınma hamlesini gerçekleştiren Mustafa Kemal’e büyük hayranlık duydu.
Atatürk ve İran Şahı öteden beri süregelen ve emperyalistlerin körüklediği iki ülke arsındaki olumsuzlukları gidermek için çok olumlu adımlar attı.
Ankara da ki görüşmelerde Atatürk İran Şahı’ından özel bir rica da bulundu.
Türkiyenin konumu itibariyle Azerbaycan, Nahçıvan, Karabağ gibi ülkelerle herhangi bir sınır bağlantısı yoktur. O dönemde doğu sınırlarımızda SSCB ve İran komşularımızdı. Atatürk, SSCB ve İran ile ilişkilerimiz bozulursa, Orta Asya ile bağlantımızı koruyabilmek ve o bölgede yaşayan insanlara herhangi bir sorun anında yardımcı olabilmek amacıyla İran ile Nahçıvan arasında bulunan 15 kmlik sınırı satın almaya karar verir ve talebini Şah Rıza Pehlevi’ye iletir.
Komutanlığına ve Devlet adamlığına büyük hayranlık duyan İran Şahı ve isteği tereddütsüz kabul eder ve Atatürk bizzat cebinden ödediği para bu toprağı satın alır ve adını DİL UCU (Yani rica ile alınmış ) koyarak Türk dünyası ile kapı açmış oldu.
SSCB ile Türkiye günümüzde de geçerli olan sınırları belirlemek amacıyla bir anlaşma yapmaya karar verirler. Moskova Anlaşması olarak isimlendirilen bu anlaşma öncesinde müzakereler için Rusyaya giden heyette yer alan Yusuf Kemal Bey, Ankaradan ayrılmadan bir gün önce Mustafa Kemal Paşa ile görüşmüş ve Rusların Nahçıvan üzerine ısrarları konusunda neler yapmaları gerektiği hakkında bilgi almak için Atatürkün yanına gider. Bu konu üzerine Atatürk: ’’Nahçıvan Türk kapısıdır. Bu hususu Nazar’ı itibara alarak elinizden geleni yapınız’’ Emrini vermiştir.
Moskova Anlaşmasıyla, Nahçıvan Azerbaycana bağlanır. Mustafa Kemal Paşa tarafından bu durum olumlu karşılanır. Ankaraya dönen Yusuf Kemal Bey “Muhterem Paşam! Nahçıvan üzerinde elden geleni yaptık” deyince Paşa,
“Yusuf Kemal Bey! Kapımız mevcudiyetini muhafaza ediyor, bizim için mühim olan budur.” cevabını vermiştir.
1990ların başında SSCB dağılmaya başlamasıyla Ermenistan SSCBden temin ettiği mühimmat ile Nahçıvana saldırmıştır. Askeri teçhizatı bulunmayan Nahçıvanın yenik düşebileceğini öngören dönemin hükümeti sınır kapısından silah,asker ve ilaç yardımı yaparak bölge halkının kendini savunmasına yardımcı oldu. 1991 yılında SSCBnin dağılmasıyla bölge halkı özerkliğini ilan etti. Bu plan ile Mustafa Kemal Atatürk Türk devletlerinin birbirine yardım kapısını açmış oldu.
Doktor Dilber TEHMEZBEYOVA 1923 yılında dünya ya gelmiş ve tıp fakültesini bitirdiği yıl teğmen rütbesi ile 2 ci dünya savaşına katılmış kahraman Türk kadınıdır.
Dr. Dilber; Gözyaşları içerisinde İşte o büyük devlet adamı sayesinde siz Türkiye’den geldiniz ve bizimle akrabalık ilişkimiz devam etmiş oldu.
İnşaAllah yarın bu yol Azerbaycan’a kadar gidecek ve bütün Türk dünyası birleşmiş olacak
Yeter ki Emperyalistlerin ve yobazların Atatürk’e saldırılarına karşı durun.
Geçen günlerde yaşadığımız Karabağ savaşında Açılan Azerbaycan yolu Türk dünyasını birleştirmiş ve Atatürkün DİL UCU Türk’ü birleştirmiştir.
(https://ataturkilkeleri.deu.edu.tr/wp-content/uploads/2018/03/M.-Volkan-ATUK.pdf)